Thanh mẫu tiếng Trung là gì? Có bao nhiêu thanh mẫu?

Thanh mẫu (声母 - shēngmǔ) là phụ âm đứng đầu âm tiết trong tiếng Trung Pinyin. Hệ thống Pinyin tiêu chuẩn có 21 thanh mẫu chính thức (b, p, m, f, d, t, n, l, g, k, h, j, q, x, z, c, s, zh, ch, sh, r).

Làm sao phân biệt âm bật hơi (p, t, k, q, c, ch) và không bật hơi (b, d, g, j, z, zh)?

Cách hiệu quả nhất là dùng một tờ giấy mỏng đặt trước miệng. Khi phát âm đúng âm bật hơi, luồng hơi mạnh sẽ làm giấy bay. Với âm không bật hơi, luồng hơi nhẹ hơn nhiều, giấy ít hoặc không rung.

Cách phát âm đúng các âm uốn lưỡi (zh, ch, sh, r)?

Để phát âm các âm uốn lưỡi, bạn cần cong đầu lưỡi lên trên và hướng về phía sau, chạm hoặc tiến sát phần vòm miệng cứng. Hãy nghe kỹ âm mẫu và tập trung vào vị trí cong lưỡi.

Thanh Mẫu Tiếng Trung (声母): Hướng Dẫn Phát Âm 21 Phụ Âm Pinyin

Cẩm nang toàn diện về 21 thanh mẫu (phụ âm) trong tiếng Trung. Hướng dẫn phát âm Pinyin chi tiết, mẹo phân biệt âm bật hơi, âm uốn lưỡi và các lỗi sai thường gặp.

Khi bước vào hành trình học tiếng Trung, việc nắm vững hệ thống phiên âm Pinyin là bước đệm quan trọng nhất. Trong đó, Thanh mẫu chính là nền tảng cốt lõi, quyết định độ chuẩn xác trong phát âm của bạn.

Bảng Pinyin đầy đủ 21 thanh mẫu (phụ âm) trong tiếng Trung.

Bài viết này sẽ là cẩm nang toàn diện, giúp bạn “giải mã” toàn bộ 21 thanh mẫu, từ cách phân loại, phương pháp phát âm chi tiết cho đến những lỗi sai thường gặp và bí quyết luyện tập hiệu quả.

Mục Lục

I. Thanh Mẫu Tiếng Trung Là Gì?

Thanh mẫu (声母 – shēngmǔ) là phụ âm đầu của một âm tiết trong tiếng Trung. Một âm tiết Pinyin hoàn chỉnh được cấu tạo bởi 3 thành phần: Thanh mẫu + Vận mẫu + Thanh điệu.

Ví dụ, trong âm tiết “bā” (八 – số tám), thì “b” là Thanh mẫu, “a” là Vận mẫu, và dấu ngang “ˉ” là Thanh điệu.

Tiếng Trung có tổng cộng 21 thanh mẫu chính thức. Ngoài ra, “y” và “w” đôi khi được coi là “bán thanh mẫu”, vốn là biến thể của vận mẫu “i” và “u” khi chúng đứng đầu âm tiết.

Bảng 21 Thanh Mẫu Trong Tiếng Trung:

b	p	m	f
d	t	n	l
g	k	h
j	q	x
zh	ch	sh	r
z	c	s

II. Phân Loại và Cách Đọc Thanh Mẫu Chi Tiết 🎤

Để dễ học, các thanh mẫu được chia thành các nhóm dựa trên vị trí và phương pháp phát âm.

1. Âm Hai Môi (b, p, m) & Âm Môi Răng (f)

Đây là nhóm âm được tạo ra bằng môi hoặc môi và răng.

Thanh Mẫu	Cách Phát Âm	Đặc điểm	Ví dụ
b	Đọc như “pua”. Hai môi mím chặt rồi bật nhẹ luồng hơi ra.	Âm không bật hơi.	bàba (爸爸 – bố)
p	Đọc như “phua”. Tương tự “b” nhưng bật hơi rất mạnh.	❗ Âm bật hơi.	péngyou (朋友 – bạn bè)
m	Đọc như “mua”, tương tự “m” trong tiếng Việt.	Âm mũi.	māma (妈妈 – mẹ)
f	Đọc như “phua”. Răng cửa trên chạm nhẹ vào môi dưới.	Tương tự “ph” trong tiếng Việt.	fēijī (飞机 – máy bay)

2. Âm Đầu Lưỡi (d, t, n, l)

Nhóm âm này được tạo ra khi đầu lưỡi chạm vào phần lợi ngay sau răng cửa trên.

Thanh Mẫu	Cách Phát Âm	Đặc điểm	Ví dụ
d	Đọc như “tưa”. Gần giống âm “t” trong tiếng Việt.	Âm không bật hơi.	dìdi (弟弟 – em trai)
t	Đọc như “thưa”. Tương tự “d” nhưng bật hơi mạnh.	❗ Âm bật hơi.	tóngxué (同学 – bạn học)
n	Đọc như “nưa”. Tương tự “n” trong tiếng Việt.	Âm mũi.	niúnǎi (牛奶 – sữa bò)
l	Đọc như “lưa”. Tương tự “l” trong tiếng Việt.		lǎoshī (老师 – giáo viên)

Infographic giải thích Thanh mẫu Tiếng Trung, mô tả 6 nhóm phụ âm chính với hình ảnh chibi minh họa khẩu hình, để làm rõ cách phân loại và phát âm. Giúp người học nắm vững phát âm Pinyin cơ bản.

3. Âm Cuống Lưỡi (g, k, h)

Phát âm bằng cách nâng cao cuống lưỡi (phần sau của lưỡi) lên gần ngạc mềm.

Thanh Mẫu	Cách Phát Âm	Đặc điểm	Ví dụ
g	Đọc như “cưa”. Gần giống âm “c”, “k” trong tiếng Việt.	Âm không bật hơi.	gēge (哥哥 – anh trai)
k	Đọc như “khưa”. Tương tự “g” nhưng bật hơi mạnh.	❗ Âm bật hơi.	kāfēi (咖啡 – cà phê)
h	Đọc như “khưa”. Cổ họng phát ra âm ma sát.	Tương tự “kh” trong tiếng Việt.	hǎo (好 – tốt)

4. Âm Mặt Lưỡi (j, q, x)

Phát âm bằng cách nâng mặt lưỡi (phần giữa lưỡi) lên gần ngạc cứng.

Thanh Mẫu	Cách Phát Âm	Đặc điểm	Ví dụ
j	Đọc như “chi”. Gần giống âm “ch” của tiếng Việt.	Âm không bật hơi.	jīntiān (今天 – hôm nay)
q	Đọc như “chi”. Tương tự “j” nhưng bật hơi mạnh.	❗ Âm bật hơi.	qù (去 – đi)
x	Đọc như “xi”. Tương tự âm “x” của tiếng Việt.		xièxie (谢谢 – cảm ơn)

5. Âm Đầu Lưỡi Sau – Âm Uốn Lưỡi (zh, ch, sh, r)

Đây là nhóm âm đặc trưng, cần phải cong và uốn đầu lưỡi lên chạm vào ngạc cứng phía trên.

Thanh Mẫu	Cách Phát Âm	Đặc điểm	Ví dụ
zh	Đọc như “trư”. Gần giống “tr” trong tiếng Việt, uốn lưỡi.	Âm không bật hơi.	zhōngguó (中国 – Trung Quốc)
ch	Đọc như “trư”. Tương tự “zh” nhưng bật hơi mạnh.	❗ Âm bật hơi.	chīfàn (吃饭 – ăn cơm)
sh	Đọc như “sư”. Gần giống “s” trong tiếng Việt, uốn lưỡi.		shì (是 – là)
r	Đọc như “rư”. Tương tự “r” trong tiếng Việt nhưng uốn lưỡi.		rén (人 – người)

Hình ảnh minh họa so sánh cách phát âm thanh mẫu bật hơi và không bật hơi trong tiếng Trung, với hình ảnh chibi làm bay giấy để diễn giải phương pháp kiểm tra khẩu hình. Hỗ trợ người học phân biệt chính xác âm tiếng Trung

6. Âm Đầu Lưỡi Trước (z, c, s)

Phát âm bằng cách đặt đầu lưỡi ngay phía sau mặt trong của răng cửa. Lưỡi thẳng, không uốn.

Thanh Mẫu	Cách Phát Âm	Đặc điểm	Ví dụ
z	Đọc gần như “chư” (nhưng lưỡi thẳng, không tròn môi).	Âm không bật hơi.	zàijiàn (再见 – tạm biệt)
c	Đọc tương tự “z” nhưng bật hơi mạnh.	❗ Âm bật hơi.	cì (次 – lần)
s	Đọc gần như “xư”. Tương tự “s” trong tiếng Việt.		sān (三 – số ba)

III. Khó Khăn Thường Gặp & Bí Quyết Chinh Phục 💡

Người Việt học phát âm thanh mẫu thường gặp khó khăn ở 2 điểm chính:

Phân biệt Âm bật hơi và Không bật hơi:

Các cặp b – p, d – t, g – k, j – q, zh – ch, z – c rất dễ nhầm lẫn.

Bí quyết: Dùng một tờ giấy mỏng đặt trước miệng. Khi phát âm âm bật hơi (p, t, k, q, ch, c), luồng hơi mạnh phải làm tờ giấy bay. Ngược lại, với âm không bật hơi, tờ giấy chỉ rung nhẹ hoặc không di chuyển.

Phân biệt Âm uốn lưỡi và Không uốn lưỡi:

Nhóm zh, ch, sh, r (uốn lưỡi) và z, c, s (lưỡi thẳng) là “cơn ác mộng” của nhiều người.

Bí quyết: Khi đọc zh, ch, sh, r, hãy ý thức việc cong đầu lưỡi lên chạm vào vòm miệng cứng. Ngược lại, khi đọc z, c, s, hãy giữ đầu lưỡi đặt thẳng ngay sau hàm răng trên.

IV. Phương Pháp Luyện Tập Hiệu Quả

Luyện tập trước gương: Quan sát khẩu hình, vị trí của môi và lưỡi để đảm bảo bạn đang làm đúng kỹ thuật.
Ghi âm và so sánh: Ghi lại giọng đọc của bạn và nghe lại, so sánh với file âm thanh của người bản xứ để nhận ra điểm khác biệt.
Học qua bài vè, bài hát: Luyện đọc các bài thơ ngắn hoặc hát theo các bài hát đơn giản giúp cơ miệng của bạn trở nên linh hoạt và quen với các âm khó.
Kiên trì mỗi ngày: Dành 10-15 phút mỗi ngày để luyện tập. Sự lặp lại đều đặn là chìa khóa để xây dựng phản xạ phát âm tự nhiên.

Nắm vững thanh mẫu là bước đầu tiên nhưng vô cùng quan trọng để bạn có thể nói tiếng Trung một cách chuẩn xác và tự tin. Chúc bạn luyện tập thành công!

Click on a star to rate it!

Average rating 5 / 5. Vote count: 2

No votes so far! Be the first to rate this post.

Tự Học Phát Âm Tiếng Trung Từ A-Z: Toàn Tập Pinyin Cho Người Mới Bắt Đầu, Học Tiếng Trung Toàn Diện Từ A-Z: Lộ Trình Chi Tiết Cho Người Việt [2025]

Thanh Mẫu Tiếng Trung (声母): Hướng Dẫn Phát Âm 21 Phụ Âm Pinyin

I. Thanh Mẫu Tiếng Trung Là Gì?

II. Phân Loại và Cách Đọc Thanh Mẫu Chi Tiết 🎤