Trong giao tiếp tiếng Hàn hàng ngày, việc diễn tả khả năng hoặc năng lực là vô cùng phổ biến. Ngữ pháp -(으)ㄹ 수 있다/없다 chính là chìa khóa giúp bạn thể hiện ý nghĩa “có thể làm gì đó” hoặc “không thể làm gì đó” một cách tự nhiên và chính xác nhất.
Hãy cùng Tân Việt Prime khám phá toàn bộ cách dùng, quy tắc chia và những lưu ý quan trọng của cấu trúc ngữ pháp tiếng Hàn thiết yếu này nhé!
1. Ý Nghĩa Cốt Lõi: Năng Lực và Khả Năng
Ngữ pháp -(으)ㄹ 수 있다/없다 có hai lớp nghĩa chính:
a. Diễn tả Năng lực (Ability)
Đây là cách dùng phổ biến nhất, chỉ khả năng, kỹ năng của một người có thể thực hiện một hành động nào đó hay không.
- -(으)ㄹ 수 있다: Có năng lực, có khả năng làm gì. (Tương đương “can” trong tiếng Anh).
- Ví dụ: 저는 운전할 수 있어요. (Tôi có thể lái xe.)
- -(으)ㄹ 수 없다: Không có năng lực, không có khả năng làm gì. (Tương đương “cannot” trong tiếng Anh).
- Ví dụ: 저는 수영할 수 없어요. (Tôi không thể bơi.)
b. Diễn tả Khả năng xảy ra (Possibility)
Cấu trúc này còn được dùng để nói về một tình huống, một sự việc nào đó có khả năng xảy ra hoặc không, do điều kiện, hoàn cảnh cho phép.
- -(으)ㄹ 수 있다: Có khả năng xảy ra, tình huống cho phép.
- Ví dụ: 내일은 비가 올 수 있어요. (Ngày mai trời có thể mưa.)
- -(으)ㄹ 수 없다: Không có khả năng xảy ra, tình huống không cho phép.
- Ví dụ: 지금은 너무 바빠서 전화를 받을 수 없어요. (Bây giờ tôi bận quá nên không thể nghe điện thoại được.)
2. Quy Tắc Chia Động Từ Chi Tiết
Quy tắc kết hợp cấu trúc này rất đơn giản, chỉ cần dựa vào gốc động từ (동사) (sau khi đã bỏ “다”).
a. Gốc động từ KHÔNG có patchim (phụ âm cuối)
➡️ Kết hợp với -ㄹ 수 있다/없다.
- 가다 (đi) → 갈 수 있다/없다
- 보다 (xem) → 볼 수 있다/없다
- 만나다 (gặp) → 만날 수 있다/없다
b. Gốc động từ CÓ patchim (phụ âm cuối)
➡️ Kết hợp với -을 수 있다/없다.
- 먹다 (ăn) → 먹을 수 있다/없다
- 읽다 (đọc) → 읽을 수 있다/없다
- 찾다 (tìm) → 찾을 수 있다/없다
Để hiểu rõ hơn về phụ âm cuối, bạn có thể xem bài viết chi tiết về Patchim là gì.
c. Trường hợp đặc biệt: Gốc động từ có patchim “ㄹ”
➡️ Giữ nguyên và kết hợp trực tiếp với – 수 있다/없다. (Xem như trường hợp không có patchim).
- 살다 (sống) → 살 수 있다/없다
- 만들다 (làm, tạo ra) → 만들 수 있다/없다
- 놀다 (chơi) → 놀 수 있다/없다
d. Bất quy tắc thường gặp
Nhiều động từ trong tiếng Hàn tuân theo các quy tắc biến đổi đặc biệt.
Bất quy tắc ‘ㄷ’: ‘ㄷ’ biến thành ‘ㄹ’ khi gặp nguyên âm.
- 듣다 (nghe) → 들 + 을 수 있다/없다 → 들을 수 있다/없다
Bất quy tắc ‘ㅂ’: ‘ㅂ’ biến thành ‘우’, sau đó kết hợp với -ㄹ 수 있다/없다.
- 돕다 (giúp đỡ) → 도우 + ㄹ 수 있다/없다 → 도울 수 있다/없다
Bất quy tắc ‘ㅅ’: ‘ㅅ’ bị lược bỏ khi gặp nguyên âm.
- 짓다 (xây) → 지 + 을 수 있다/없다 → 지을 수 있다/없다
Để tìm hiểu thêm, hãy xem bài tổng hợp về 7 Bất quy tắc trong tiếng Hàn.
3. Cách Dùng Trong Các Thì (Tenses)
Bạn có thể dễ dàng chia cấu trúc này ở các thì quá khứ và tương lai bằng cách thay đổi phần 있다/없다.
Thì Hiện tại: V-(으)ㄹ 수 있어요/없어요.
지금 갈 수 있어요. (Bây giờ tôi có thể đi.)
Thì Quá khứ: V-(으)ㄹ 수 있었어요/없었어요.
어제는 바빠서 만날 수 없었어요. (Hôm qua vì bận nên tôi đã không thể gặp được.)
Thì Tương lai (dự đoán): V-(으)ㄹ 수 있을 거예요/없을 거예요.
내일은 회의가 있어서 제시간에 도착할 수 없을 거예요. (Ngày mai có cuộc họp nên chắc là sẽ không thể đến đúng giờ được.)
4. Mở Rộng và Nâng Cao
a. Nhấn mạnh với tiểu từ “가”
Để nhấn mạnh mạnh mẽ hơn về việc “thực sự không thể” hoặc “chắc chắn có thể”, bạn có thể thêm tiểu từ chủ ngữ 가 vào sau 수.
-(으)ㄹ 수가 있다/없다
Ví dụ 1: 김치가 너무 매워서 먹을 수가 없어요. (Kim chi cay quá nên tôi thực sự không thể ăn nổi.)
Ví dụ 2: 그 문제는 너무 쉬워서 틀릴 수가 없어요. (Câu hỏi đó dễ quá nên không thể nào sai được.)
b. Dạng Kính ngữ
Khi nói chuyện với người lớn tuổi hoặc người có chức vụ cao hơn, bạn nên sử dụng dạng kính ngữ (높임말) bằng cách thêm -(으)시- vào động từ.
V-(으)실 수 있다/없다
Ví dụ: 사장님, 내일 오실 수 있으세요? (Thưa giám đốc, ngày mai ngài có thể đến được không ạ?)
5. So Sánh Các Ngữ Pháp Tương Tự
Hiểu rõ sự khác biệt giữa các cấu trúc phủ định sẽ giúp bạn sử dụng tiếng Hàn tinh tế hơn.
a. So sánh “-(으)ㄹ 수 없다” và “못 + V“
Cả hai đều mang nghĩa “không thể”, nhưng có sắc thái khác nhau.
| Ngữ pháp | Sắc thái | Ví dụ |
| -(으)ㄹ 수 없다 | Nhấn mạnh về việc hoàn toàn không có khả năng/năng lực làm gì đó. Mang tính tổng quát. |
저는 운전할 수 없어요. (Tôi không biết lái xe, không có bằng lái).
|
| 못 + V | Nhấn mạnh việc muốn làm nhưng không thể vì một lý do, hoàn cảnh bên ngoài tác động. Mang tính tình huống. |
길이 막혀서 약속에 못 가요. (Vì tắc đường nên tôi không đến cuộc hẹn được).
|
b. So sánh “-(으)ㄹ 수 있다/없다” và “-(으)ㄹ 줄 알다/모르다“
| Ngữ pháp | Sắc thái | Ví dụ |
| -(으)ㄹ 수 있다/없다 | Diễn tả cả năng lực và khả năng (tình huống cho phép). |
– 김치를 만들 수 있어요. (Tôi có thể làm kim chi – biết cách làm).<br>- 지금 시간이 있어서 김치를 만들 수 있어요. (Bây giờ có thời gian nên tôi có thể làm kim chi).
|
| -(으)ㄹ 줄 알다/모르다 | Chỉ diễn tả việc biết hay không biết phương pháp, cách thức để làm gì. |
– 김치를 만들 줄 알아요. (Tôi biết cách làm kim chi).- 김치를 만들 줄 몰라요. (Tôi không biết cách làm kim chi).
|
Lưu ý quan trọng: Khi nói về khả năng xảy ra của một tình huống, chỉ dùng -(으)ㄹ 수 있다/없다.
- 내일 만날 수 있어요? (O) – Ngày mai chúng ta gặp được không?
- 내일 만날 줄 알아요? (X) – Sai.
6. Bài Tập Luyện Tập
Hãy dịch các câu sau sang tiếng Hàn sử dụng cấu trúc vừa học để củng cố kiến thức.
- Tôi có thể nói tiếng Hàn.
- Vì ồn ào quá nên tôi không thể ngủ được.
- Bạn có thể giúp tôi một chút được không?
- Hôm qua tôi đã không thể làm bài tập về nhà.
- Ngày mai chắc là chúng ta sẽ có thể gặp nhau.
Xem Đáp Án
- 저는 한국말을 할 수 있어요.
- 너무 시끄러워서 잘 수 없어요. (hoặc 잠을 잘 수가 없어요.)
- 좀 도와주실 수 있어요?
- 어제 숙제를 할 수 없었어요.
- 내일 우리는 만날 수 있을 거예요.
Bài Viết Mới Nhất
Chúc Mừng Năm Mới Tiếng Hàn 2026: 99+ Câu Chúc Sếp & Đối Tác Hay Nhất
Tổng hợp 99+ câu chúc mừng năm mới tiếng Hàn 2026 (Bính Ngọ) hay nhất cho Sếp, Đối tác &...
Ngữ pháp A/V-(으)나 마나: Cách dùng & Lưu ý “vàng” cần biết
Nắm vững ngữ pháp A/V-(으)나 마나 (Có cũng như không) trong tiếng Hàn. Hướng dẫn chi tiết cách chia, ví...
Ngữ pháp V-느니 차라리: Cấu trúc “Thà… Còn Hơn” Trong Tiếng Hàn (Toàn Tập)
V-느니 차라리 là gì? Hướng dẫn toàn tập cách dùng cấu trúc “Thà… còn hơn”, các từ đi kèm và...
Ngữ Pháp V-곤 하다: Toàn Tập Cách Dùng “Thường/Hay” & Phân Biệt A-Z
Ngữ pháp V-곤 하다 (V-곤 했다) dùng để diễn tả thói quen hoặc hồi ức. Nắm vững cách chia, ý...